Việc hợp khối nhà sẽ góp phần loại bỏ nhà siêu mỏng và làm cho các tuyến đường được GPMB đẹp hơn. Trong ảnh: Dãy nhà siêu mỏng trên đường Kim Liên - Ô chợ Dừa

Đây được coi là quy định quan trọng nhằm siết chặt việc quản lý và xử lý công trình nhà siêu mỏng, siêu méo, một vấn đề không mới nhưng luôn “nóng” ở thủ đô, đặc biệt trong thời điểm hướng tới 1000 năm Thăng Long - Hà Nội.

Giải quyết về chiều cao

Trên cơ sở cập nhật nội dung Quy chế quản lý kiến trúc mới được Bộ  Xây  dựng ban hành, có vận dụng điều kiện đặc thù của Thủ đô, dự thảo quy định quản lý kiến trúc hai bên đường đã đưa ra mức giới hạn chiều cao xây dựng theo diện tích và kích thước công trình. Chẳng hạn, thửa đất có diện tích 36m2 đến 45m2, mặt tiền từ 4m trở lên hoặc chiều sâu từ 5m trở lên được xây cao 16m (4 tầng). Việc quy định cụ thể về chiều cao không chỉ giúp cơ quan quản lý thuận lợi hơn khi cấp phép xây dựng, mà còn được kỳ vọng sẽ mang lại sự văn minh kiến trúc cho bộ mặt hai bên tuyến phố. Bởi trên thực tế, sự nhôm nhoam, luộm thuộm về kiến trúc đang làm giảm hiệu quả đầu tư và làm xấu đi nhiều tuyến đường mới mở với số vốn bỏ ra rất lớn. Mặt khác, thiếu những quy định cụ thể dẫn đến sự tồn tại của cơ chế xin - cho, chủ công trình phải đến cơ quan quản lý xin thỏa thuận về chiều cao. Mặc dù cơ quan quản lý đã áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật khi xem xét thỏa thuận chiều cao công trình, song không tránh khỏi thắc mắc, khiếu nại. Ví dụ tại sao nhà tôi chỉ được xây thấp còn nhà đầu phố lại xây cao ?

Theo ông Nguyễn Khắc Thọ, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, quy định chiều cao dự thảo đưa ra là phù hợp và khả thi, vì từ trước đến nay hầu hết công trình được cấp phép đều có chiều cao tương tự. Nên chăng, cùng với quy định về chiều cao, diện tích công trình cần có thêm mật độ xây dựng để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cơ quan cấp phép đối chiếu.

Phó Chủ tịch Nguyễn Văn Khôi góp ý, cần đưa việc khuyến khích xây dựng tầng hầm vào quy định để giảm bớt sức ép của phương tiện lên hè, đường. Thực tế, nhiều công trình kinh doanh, chủ đầu tư không làm tầng hầm, khi bán xong, phương tiện để tràn ra hè, đường. Chỉ khổ chính quyền phải đi dẹp - ông Khôi nói.

Cái khó trong việc xử lý nhà siêu mỏng, siêu méo

Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - kiến trúc Hà Nội Nguyễn Văn Hải cho biết, ngoài quy định chiều cao công trình, các khu đất không đủ điều kiện xây dựng sẽ được khuyến khích hợp khối. Nếu người dân không tự thỏa thuận hợp khối được thì UBND quận quyết định thu hồi cùng dự án mở đường, giá đền bù bằng với mức bồi thường, hỗ trợ của dự án. Sau đó, chính quyền ưu tiên chuyển  nhượng quyền sử dụng cho hộ liền kề khi có nhu cầu hoặc giao UBND phường quản lý, sử dụng vào mục đích công cộng. Như vậy về cơ bản sẽ không còn công trình dạng siêu mỏng, siêu méo.

Nội dung trên được đánh giá là không mới, phần lớn đều đã quy định tại các văn bản pháp lý có liên quan đến công tác quản lý trật tự xây dựng (như không cấp phép xây dựng, thông báo cho cơ quan có thẩm quyền ngừng cung cấp các dịch vụ điện, nước, hoạt động kinh doanh và dịch vụ nếu công trình xây dựng không phép...) nếu địa phương áp dụng đúng, đủ, nghiêm túc thì nhà mỏng, nhà méo sẽ không nhiều như hiện nay và cũng không còn phát sinh trên những tuyến đường mới đang GPMB, triển khai xây dựng. Thế nhưng cách xử lý chủ yếu vẫn là... vận động tự hợp khối. Việc tự hợp khối có nhưng không nhiều, chủ yếu do không thống nhất về giá.

Cách thứ hai là thu hồi đất không đủ điều kiện cũng được một số địa phương thực hiện. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc thu hồi đất mỏng, đất méo khó áp dụng được ở các quận nội thành cũ và gây khó khăn, phức tạp không kém vì không có đất tái định cư, trong điều kiện quỹ nhà tái định cư quá eo hẹp. 121 trường hợp nhà mỏng, nhà méo trên tuyến đường Kim Mã đã từng được văn phòng Kiến trúc sư trưởng TP (nay là Sở Quy hoạch - kiến trúc) rà soát, lên danh sách và kiến nghị thu hồi, nhưng do một số khó khăn, chủ yếu là về tài chính, nên nhiều năm vẫn chưa thực hiện được. Như vậy, nếu tiến hành rà soát trên toàn TP, khả năng số nhà mỏng, nhà méo tại các tuyến phố chính sẽ lên đến hàng nghìn trường hợp, với kinh phí thu hồi rất lớn. Thậm chí sẽ còn phức tạp hơn cả GPMB phục vụ các dự án giao thông.

Một cán bộ phường tâm sự: Cấp phường là cơ sở gần dân, sống với dân nên đi thu hồi đất của người ta mà không có cơ chế quản lý thống nhất, sợ rằng rất khó cho cán bộ địa phương.

                                                                                                (Theo HNMO )