Theo luật hiện hành, sau khi Chính phủ ban hành khung giá và phương pháp xác định giá đất, các địa phương sẽ căn cứ vào đó để xây dựng bảng giá đất cu thể, ban hành và công bố mỗi năm một lần, vào ngày 1/1 hàng năm. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Bùi Ngọc Tuân, Phó Vụ trưởng Vụ Đất đai (Bộ TN-MT) xung quanh vấn đề này.

* Thưa ông, tại sao lại chọn là 5 năm chứ không phải là 2 hay 3 năm?

Chúng tôi đã đi khảo sát ở các nước trên thế giới, nước thì 6 năm, nước thì 3 năm. Song ở ta, chu kỳ 5 năm phù hợp với xây dựng kế hoạch, như kế hoạch một kỳ của HĐND hay UBND, một kỳ kế hoạch sử dụng đất hay một kỳ của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. 5 năm cũng tương đương với một kỳ ngân sách. Rõ ràng, chu kỳ 5 năm trùng hợp với nhiều các quy định của pháp luật, sẽ tạo điều kiện thuận lợi khi triển khai nên chúng tôi mới đề xuất xây dựng giá đất ổn định trong 5 năm.

* Trong bối cảnh giá cả biến động ghê ghớm như hiện nay, nếu để 5 năm mới điều chỉnh thì hóa ra Nhà nước quá thiệt thòi?

Giá đất này chỉ áp dụng trong 4 trường hợp. Đó là căn cứ để tính các loại thuế, lệ phí về đất, tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất đối với trường hợp phải nộp tiền sử dụng đất và tính giá trị quyền sử dụng đất khi giao đất không thu tiền sử dụng đất.

Theo khảo sát của chúng tôi, một số nước vẫn đang áp dụng giá từ những năm 1970 để tính thuế đất. Với quan điểm như vậy, 4 trường hợp như đã nói ở trên thì không có nghĩa gì ta phải đi định giá thường xuyên, vì chi phí lớn mà thu về chẳng được bao nhiêu. Thế còn những nơi giao đất mới, cho thuê đất mới, tính tiền bồi thường GPMB... thì áp dụng theo giá thị trường, ngay tại thời điểm thu hồi.

* Vậy khi bỏ khung giá đất của Chính phủ, các địa phương sẽ căn cứ vào đâu để đưa ra mức giá đất, công bố với người dân?

Nhà nước nắm các quy trình phương pháp xác định giá. Các địa phương căn cứ vào đó để thực hiện. Nếu làm thật chuẩn theo cách thức đã quy định thì không có sai sót. Giá sẽ áp theo giá thị trường. Nếu “thoát ly” phương pháp định giá mà Chính phủ ban hành thì giá các địa phương đưa ra sẽ không phản ánh đúng giá thị trường. Ở đây, Nhà nước chỉ quản lý quy trình, quy phạm phương pháp định giá.

* Như vậy, có thể hiểu là Nhà nước sẽ đứng ra giám sát?

Chính là cơ quan mà Chính phủ giao cho thực hiện các phương pháp định giá. Tuy bỏ khung của Chính phủ nhưng các địa phương vẫn phải ban hành khung giá đất và khung đó chỉ áp dụng cho 4 trường hợp tôi đã nói.

* Nếu bỏ khung giá đất của Chính phủ và giao địa phương xác định giá thì người dân và doanh nghiệp sẽ được lợi gì, thưa ông?

Tất nhiên là người dân, doanh nghiệp sẽ được lợi. Mọi thứ sẽ bình đẳng và công bằng hơn hiện nay. Đầu vào là giá thị trường, đầu ra cũng theo giá thị trường. Tuy nhiên, giá thị trường không có nghĩa là mỗi nơi đưa ra một mức giá quá chênh lệch nhau mà vẫn phải có mặt bằng chung.

* Xin cảm ơn ông!