Giá đất được xác định 5 năm/lần
Theo Luật Đất đai hiện hành thì Chính phủ ban hành khung giá đất mỗi năm một lần. Căn cứ khung giá ấy, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố ban hành khung giá đất áp dụng trên địa bàn với biên độ +/-20%. Ông Bùi Ngọc Tuân cho rằng, sau 5 năm thực hiện, cơ chế này bộc lộ nhiều hạn chế mà quan trọng nhất là khung giá đất Chính phủ ban hành không thực sự theo kịp sự phát triển kinh tế-xã hội. Bảng giá đất mà UBND các tỉnh, thành phố ban hành hằng năm, theo khảo sát của Bộ Tài chính, mức cao nhất cũng chỉ bằng 60% so với giá thị trường, thậm chí có địa phương chỉ bằng 30% giá thị trường. "Do khung giá thấp như vậy nên có chuyện có những dự án khi thu hồi đất chỉ đền bù cho dân 130.000 đồng/m2, nhưng sau đó chủ đầu tư bán đất thương mại đến 43 triệu đồng/m2. Đầu vào theo giá nhà nước, đầu ra theo giá thị trường, khoản chênh lệch đó cả Nhà nước và người bị thu hồi đất đều không được hưởng", ông Tuân phân tích.
Cũng theo ông Bùi Ngọc Tuân, dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đề nghị khung giá do UBND tỉnh thành phố ban hành sẽ được áp dụng ổn định trong thời gian 5 năm, thay vì 1 năm như hiện hành. Giải thích về vấn đề này, ông Tuân nói rằng 5 năm tương đương với một kỳ kế hoạch sử dụng đất cũng như một kỳ ngân sách. "Chính phủ sẽ chỉ quy định về quy trình định giá và phương pháp xác định giá đất để các địa phương căn cứ thực hiện", ông Tuân nói.
Không áp dụng khung giá đất khi đền bù
Điểm đặc biệt quan trọng trong việc đề xuất sửa đổi cơ chế tài chính đất đai lần này là quy định giá đất do UBND tỉnh, thành phố ban hành chỉ áp dụng trong 4 trường hợp: làm căn cứ để tính các loại thuế, lệ phí về đất, thu tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất đối với trường hợp phải nộp tiền sử dụng đất và tính giá trị quyền sử dụng đất khi giao đất không thu tiền sử dụng đất. "Việc giao đất mới, cho thuê đất mới, tính tiền bồi thường giải phóng mặt bằng thì áp dụng theo giá thị trường, tại thời điểm quyết định", ông Bùi Ngọc Tuân khẳng định.
Dưới góc độ một địa phương cụ thể, Phó giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường Hà Nội, ông Trịnh Kiên Đĩnh hoàn toàn ủng hộ sửa đổi này. Theo ông Đĩnh, việc quy định một mức giá mà áp dụng cho nhiều việc khác nhau rất khó thực hiện, dẫn đến những khiếu kiện về đất đai vì thế ngày càng nhiều. "Những người được giao đất, thuê đất, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, phải nộp lệ phí trước bạ, thuế chuyển quyền sử dụng đất yêu cầu giá đất thấp hơn trong khi người bị thu hồi đất lại yêu cầu giá đất phải cao hơn", ông Đĩnh dẫn giải.
Tuy nhiên, ông Đĩnh cũng bày tỏ lo ngại việc "giá thị trường" sẽ khiến cho chi phí đầu vào của hoạt động sản xuất kinh doanh tăng cao. "Giá đền bù tăng quá cao, người có đất bị thu hồi được hưởng lợi hơn song các doanh nghiệp cũng khó khăn hơn khi tiếp cận với đất, đó cũng là điều cần phải tính tới", ông Đĩnh lưu ý. Ngoài ra, góp ý cho việc sửa đổi Luật Đất đai, ông Đĩnh đề nghị vẫn nên có quy định về việc chủ đầu tư nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi thực hiện các dự án không sử dụng vốn ngân sách và không thuộc đối tượng Nhà nước bắt buộc phải có quyết định thu hồi đất. Theo ông, nên quy định khi chủ đầu tư đã thỏa thuận nhận chuyển nhượng được trên 70% diện tích đất theo quy hoạch của dự án, phần còn lại mà người sử dụng đất không thỏa thuận thì Nhà nước thu hồi cưỡng chế và giá bồi thường chính là giá đất chủ đầu tư đã thỏa thuận với trường hợp sử dụng đất cùng dự án.
(Theo Thanh Niên)