Mệ Thu hơn 70 tuổi người dân tộc Mường xã Yên Trung.

Chiều tối, trong gian bếp nhỏ, mệ Thu lúi húi thổi nồi cơm chỉ bằng gáo dừa. Có ba người con, hai gái một trai nhưng tất cả đều đã đi lấy vợ, lấy chồng hoặc làm ăn ở xa nên nhà có mỗi mình mệ. Căn nhà Đại đoàn kết xã xây cho có hai gian nhưng rất rộng vì đồ đạc chẳng có gì. Bàn thờ treo trên tường, một chiếc giường, hai cái chum đựng gạo, bát đĩa và một tấm gỗ kê làm bàn uống nước. Đã hơn 70 tuổi, mệ không thể lên nương làm rẫy, hằng ngày chỉ ra vào chăm vườn tược và trông vào tiền trợ cấp hộ nghèo. Bữa cơm tối chỉ có rau và muối trắng.

Đã già cả, lại ở mình nên tối lửa tắt đèn mệ đều phải dựa vào gia đình mệ Mận hàng xóm. Bố chồng mệ Mận là cán bộ tiền khởi nghĩa, anh trai chồng là liệt sĩ, bản thân chồng mệ cũng là thương binh, mới mất nhưng vẫn được tiền tuất 200.000 đồng một tháng. Nhà có 3 sào ruộng, không đủ ăn nên các con phải đi làm thuê bên ngoài. Mệ Mận có 5 người con đều đã lập gia đình. Mệ đang ở với vợ chồng người con út. Hơn 6h tối, căn nhà trống huơ trống hoắc, chỉ có mình mệ với đứa con dâu đang mang bầu. Điện thắp mỗi bóng đèn dây đốt đỏ quạch. Nhưng gia đình mệ vẫn được xếp vào diện khá giả trong xã vì có cả TV lẫn xe máy.

Trong số hơn 770 hộ của xã Yên Trung thì có đến 46 hộ thuộc diện đói nghèo. Gần 90% dân số là người Mường sống dựa hoàn toàn vào nông nghiệp. Yên Trung là xã xa nhất, nghèo nhất trong số 4 xã dự kiến sẽ được sáp nhập vào thủ đô trong đề án của Bộ Xây dựng.

Con đường đến xã cong queo vòng vèo qua các sườn đồi. Những ngôi nhà nhỏ thấp thoáng sau những rặng cây hay ẩn mình dưới chân núi. Cách Hà Nội chỉ khoảng 40 km, nhưng cuộc sống của bà con ở đây còn không ít khó khăn.

Ông Hoàng Phương, Phó chủ tịch UBND xã Yên Trung cho biết, cứ 5 người trong độ tuổi đi làm của xã thì có 4 chưa học hết cấp 3, nhiều người chưa xong cấp 2. Toàn xã hiện chỉ có 80 trên tổng số hơn 770 hộ được sử dụng điện lưới quốc gia, còn lại đều phải tự kéo. Giờ cao điểm, như bữa ăn thì không có điện, đến lúc đi ngủ thì điện mới sáng. Ngoài 6,4 km đường nhựa liên huyện, xã chỉ có một km đường bê tông còn lại đều là đường rải đá cấp phối và đường đất. Người dân vẫn sống dựa hoàn toàn vào nông nghiệp, trồng lúa, hoa màu, chăn nuôi trâu bò lợn gà, trồng rừng keo tai tượng. Đợt rét vừa rồi toàn xã thiệt hại hoa màu, vật nuôi khoảng 760 triệu đồng. "Với thu nhập trung bình 6 triệu đồng một người một năm thì con số này quả thực không nhỏ", Ông Phương tính toán.

Chiều chiều đàn trâu rong ruổi trên con đường liên huyện. Ảnh: Đắc Kiên.

Về chủ trương mở rộng thủ đô, ông Phương cho biết, hôm 15/3 xã đã tiến hành họp HĐND để biểu quyết, tất cả đều tán thành. Các đại biểu đều nói: "Người ta phải mất tiền để nhập hộ khẩu Hà Nội, nay mình không mất gì tự nhiên được về thủ đô, thì chẳng có lý gì mà từ chối". Hơn nữa, về thủ đô sẽ được đầu tư nhiều hơn, sẽ có cơ hội hòa nhập, giao lưu văn hóa, kinh tế xã hội.

Ông Phương nói: "Thực sự về Hà Nội cũng có cái lo. Khi hội nhập phát triển sẽ kéo theo các tệ nạn xã hội. Hiện giờ toàn xã chưa có một trường hợp nào nghiện ma túy. Việc tăng dân số cơ học sẽ kéo tệ nạn nghiện hút, cờ bạc đến. Bây giờ lãnh đạo 3.600 dân còn khó, sau này lên thủ đô dân số tăng lên đến 6.000-7.000 thì biết làm sao?".

Anh Hiếu, cán bộ khuyến nông kiêm giao thông thủy lợi xã cho biết, mặt bằng dân trí thấp nên việc tiếp cận với các kiến thức về khoa học nông nghiệp cũng khó khăn. Anh có nhiều cơ hội tiếp xúc với bà con nên biết dân chúng cũng lo khi nhập về Hà Nội sẽ mọc thêm các cơ quan xí nghiệp, dân sẽ mất đất cấy lúa, hoa màu rồi biết làm gì. Nhưng anh cũng hy vọng khi sáp nhập vào thủ đô dân trí sẽ được mở mang thêm, sẽ tạo được nhiều công ăn việc làm cho thanh niên. Hệ thống đường giao thông, cơ sở hạ tầng sẽ được cải tạo. Còn mệ Mận nói: "Được về thủ đô thì cũng vui lắm, dù cả đời đã được đặt chân đến thủ đô bao giờ đâu. Không biết đến lúc chết có được về đó không".

Ông Bùi Văn Dậu, Phó chủ tịch UBND huyện Lương Sơn cho biết, HĐND huyện Lương Sơn và 4 xã đã họp và hoàn toàn đồng đồng tình với chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Nhưng ông cũng bày tỏ những điều trăn trở của lãnh đạo huyện: "Đây là các xã miền núi với trình độ học vấn thấp, điều kiện cơ sở hạ tầng, vật chất còn thấp kém, khi sáp nhập về Hà Nội sẽ khó tránh khỏi những chênh lệch và có thể cả những mặc cảm với các khu vực khác".

(Theo Đô Thị )