Theo Kho bạc TP Cần Thơ, tính đến tháng 5-2008, các dự án do địa phương này quản lý mới chỉ giải ngân được 9,9% so với kế hoạch vốn. Riêng các công trình do quận, huyện quản lý có khá hơn nhưng cũng chỉ 16% kế hoạch vốn được giao. Tại sao?
Nhà thầu chờ điều chỉnh giá
Dự án quốc lộ 91B có tổng mức đầu tư 297 tỉ đồng, được khởi công năm 2000, dự kiến đến năm 2008 hoàn thành nhưng đến nay vẫn "chưa đâu vào đâu". Theo Ban quản lý dự án đầu tư TP Cần Thơ, tiến độ giải ngân của dự án rất chậm mặc dù vốn không thiếu. Dự án có chín gói thầu thì chỉ một gói thầu (phần đường dài 2km và bốn cây cầu nằm trên địa bàn quận Ninh Kiều) đã thi công xong, các gói thầu còn lại trên địa bàn quận Bình Thủy chưa gói thầu nào hoàn thành, trong đó có gói thầu số 2 đã ngừng thi công.
Ông Nguyễn Đại Liêm - giám đốc Công ty đường 126 (đơn vị thi công gói thầu số 2) - giải thích: "Thực tế chúng tôi đã thi công được 7,5km trong tổng số 13,7km đường. Trên tuyến này có quá nhiều cầu làm chưa xong, đơn vị chúng tôi không có đường để vận chuyển vật tư, thiết bị vào công trường".
Lý giải về chuyện "quá nhiều cầu chưa làm xong", ông Nguyễn Anh Tuấn - tổng giám đốc Công ty cổ phần xây dựng số 12 Thăng Long (đơn vị thi công dự án quốc lộ 91B) - nói: "Có một số cây cầu chúng tôi đã thi công xong thân, mố, trụ nhưng khó khăn nhất là mua dầm về lắp đặt. Bên cung cấp dầm cho biết khi mua phải thanh toán 100% nên nhà thầu gặp khó”. Theo ông Tuấn, hiện đang xảy ra mâu thuẫn: nhà thầu "khát" vốn còn chủ đầu tư có sẵn tiền vẫn không chi được. "Nên chăng chủ đầu tư mua giúp nguyên liệu cho chúng tôi hoặc cho chúng tôi tạm ứng" - ông Tuấn đề xuất.
Hàng loạt công trình giao thông khác của TP Cần Thơ như đường tỉnh 921, đường tỉnh 932, tuyến giao thông Bốn Tổng - Một Ngàn... đều bị "bệnh" chậm tiến độ. Nhà thầu cho rằng giá vật tư xây dựng biến động mạnh trong thời gian qua nên không dám thi công khi chưa được điều chỉnh giá.
Sợ sai nên không dám... chi tiền!
Theo các nhà thầu, một trong những nguyên nhân dẫn đến việc chậm giải ngân cho các công trình là do chậm điều chỉnh giá. "Thời gian qua giá vật tư biến động rất lớn, một khối đá khi đơn vị chúng tôi nhận thầu chỉ 150.000đ thì nay đã lên 250.000đ. Nhiều vật liệu khác cũng lên từ 50-100%... Nếu không được điều chỉnh giá, chúng tôi không tài nào dám thi công" - một nhà thầu nói.
Từ tháng 4-2008, Bộ Xây dựng đã ban hành
thông tư 09 hướng dẫn thực hiện điều chỉnh hợp đồng xây dựng do biến động giá nhưng nhiều chủ đầu tư vẫn chưa "thông". Vấn đề này được ông Lê Hồng Phát - giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ - giải thích: "Theo tinh thần thông tư 09, sở đã hướng dẫn các chủ đầu tư thực hiện. Sở cũng đã công bố bảng giá vật liệu xây dựng để nhà thầu và chủ đầu tư căn cứ vào đó mà áp dụng. Tất cả do chủ đầu tư quyết và chịu trách nhiệm. Do tự chịu trách nhiệm, chủ đầu tư sợ sai nên không dám làm".
Ông Trần Thanh Mẫn - chủ tịch UBND TP Cần Thơ - cho biết sẽ sớm tháo gỡ vấn đề điều chỉnh giá để nhà thầu an tâm thi công. Cũng theo ông Mẫn, ngân sách bố trí cho các công trình giao thông trọng điểm thành phố không thiếu và sẵn sàng cho nhà thầu tạm ứng với điều kiện phải có khối lượng. "Tới đây nhà thầu phải tập trung phương tiện, nhân công để đẩy nhanh tiến độ, nếu không sẽ cắt hợp đồng" - ông Mẫn cảnh báo.