Tất nhiên là cũng có người nói toáng lên thế để gây sự chú ý của các cơ quan quản lý nhà nước. Nhưng thực sự là họ cũng rất là cấp bách. Tôi nghĩ các cơ quan nhà nước cần phải xem lại tất cả các quy chế, những cái gì có trong luật. Ví dụ như Luật Đấu thầu nói rõ là khi một gói thầu được mang ra đấu thầu mà nhà thầu bỏ giá vượt giá dự toán được cấp trên phê duyệt thì coi như hủy cuộc đấu thầu đo, vì không có tiền… Phải bỏ giá thầu đúng theo khả năng mình có thể làm được. Tôi nghĩ lần này sẽ là một cảnh báo không nên liều nữa. Phải biết tự cứu mình trước khi trời cứu.

- Thủ tướng Chính phủ vừa có một số biện pháp để điều chỉnh giá các gói thầu để cho linh họat theo giá mới. Theo nhận định của ông, quyết định này có tác động như thế nào tới thị trường xây dựng?

- Tôi rất cảm ơn sự thông cảm của Chính phủ và các bộ. Về mặt lý mà nói, nếu anh đã ký hợp đồng trọn gói thì không được điều chỉnh. Hợp đồng trọn gói là lời ăn lỗ chịu. Nếu nhận một công trình 100 tỷ, nếu làm 90 tỷ được lời 10 tỷ, còn nếu là 110 tỷ thì anh phải chịu lỗ 10 tỷ. Vì vậy nhà thầu cần phải cân nhắc khi bỏ thầu, thậm chí còn phải nghiên cứu chiều hướng tăng giá hay giảm giá trước khi quyết định ký hợp đồng trọn gói.

Trên thực tế, nhiều địa phương giao thầu theo kiểu trọn gói. Và các nhà thầu thấy rằng như vậy cũng tiện, nhưng đó là thời điểm giá cả vật liệu không tăng. Nhưng bây giờ tăng thế này thì càng làm càng lỗ. Bởi vậy mới có hiện tượng các nhà thầu "bỏ của chạy lấy người".

- Theo ghi nhận của ông, có nhiều dự án bị đình trệ không?

- Các dự án bị đình trệ có, chậm lại cũng có. Có những dự án chịu phạt để đỡ lỗ hơn. Đặc biệt ở các địa phương, nhiều địa phương gọi điện cho tôi nói rằng chúng tôi phải tính chuyện ngừng thi công để chịu phạt còn hơn là lỗ, bởi tính ra lỗ còn nhiều hơn phạt.

- Trong trường hợp chủ đầu tư chấp nhận tạm ứng rót vốn xuống nhà thầu chính, trong khi nếu xảy ra hiện tượng nhà thầu chính mà ghìm vốn không xuất xuống cho nhà thầu phụ thì hướng giải quyết sẽ như thế nào?

- Chừng nào có ý kiến phản ảnh về chuyện đó thì chúng tôi có ý kiến. Nếu có chuyện đó, chúng tôi sẽ dùng các biện pháp ép các chủ đầu tư. Một là điều chỉnh thẳng cho các nhà thầu phụ. Hiện nay thì chưa có nơi nào được điều chỉnh giá vì thông tư mới ra, các địa phương họ chưa làm và nói rằng vì chưa có hướng dẫn. Thành phố HCM vừa rồi cũng nói chưa có hướng dẫn, vấn đề cập nhật giá của nhiều địa phương rất bất cập. Có khi 3 tháng mới thay đổimột lần, trong khi hàng tháng, mức độ tăng giá có thể lên tới mấy trăm phần trăm. Các công trình bị ngừng trệ thì bị ảnh hưởng đến tiến độ bàn giao công trình, ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

- Có nguy cơ là những công trình thi công trong giai đoạn rất khó khăn này sẽ không đảm bảo chất lượng trong thời gian tới?

- Trong thời gian tới, các cơ quan giám sát thi công trong công trình phải làm việc và không để như vậy. Tất nhiên nó vẫn có những cái lắt léo khi anh vắng mặt giám định ở những chỗ nào khuất, những công trình khuất như đổ bê tông có thể có những ảnh hưởng như thế

- Vậy điểm mấu chốt nhất mà hội nghị này muốn kiến nghị với Chính phủ để tháo gỡ là gì?

- Có hai vấn đề. Thứ nhất là để các cơ quan nhà nước nghe tình hình thực tế của các địa phương, của các nhà thầu phản ảnh để làm sao có thể triển khai được Thông tư 05 thực hiện Quyết định 164 của Chính phủ về việc điều chính và thay đổi hợp đồng trọn gói về giá.

Thứ hai, về mặt cơ quan quản lý nhà nước thì phải rà sóat lại các luật, xem trong các bộ luật và các quy chế của mình những cái gì cần phải thay đổi. Như lúc nãy tôi nói, khi đấu thấu, mà giá vượt giá dự toán được duyệt thì coi như hủy bỏ đấu thầu là không phù hợp. Việc thay đổi này liên quan đến luật.

Trong văn bản 165, Chính phủ nói rằng đồng ý chuyển hợp đồng đã lỡ ký hợp đồng trọn gói sang hợp đồng điều chỉnh giá. Tôi nghĩ đây là một đặc cách của Chính phủ nhưng việc này không liên tục diễn ra như vậy được. Tôi nghĩ rằng các cơ quan nhà nước, các bộ ban ngành như Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng phải nghiên cứuxem phải thay đổi cái gì…

Xin cảm ơn ông!

Theo số liệu của Viện kinh tế Xây dựng, ngoài các vật liệu xây dựng khác, so với giá năm 2006, riêng giá nhựa đường đã tăng 16%... Giá nguyên vật liệu tăng đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tốc độ thi công và chất lượng của nhiều dự án đang được triển khai, kể cả của Nhà nước và tư nhân vì nhiều nhà thầu trọn gói bị thua lỗ nặng. Đại diện Bộ GTVT còn cho rằng, do giá tăng cao, cả chủ đầu tư và nhà thầu đang mất khả năng kiểm soát tình hình. Bộ này đang có 18 dự án xây dựng giao thông trong 3 năm qua đã phải tăng tổng mức đầu tư tới 40%, tương đương 8,4 nghìn tỷ đồng (tổng mức đầu tư ban đầu là 21 nghìn tỷ đồng), vượt gấp 4 lần tỷ lệ dự phòng theo quy định thông thường là 10%. Theo nhiều nhà thầu, tuy Thông tư về điều chỉnh giá hợp đồng đã được ban hành nhưng việc triển khai trên thực tế là rất khó khăn...